Historia okiem ucznia
www.historiaokiemucznia.pl.tl

Kultura,nauka, religia grecka



Kultura, nauka, religia grecka


1. Filozofowie:


Platon z Miletu (427- 347r.p.n.e.)

                                
                                                       PLATON

   - najwybitniejszy filozof grecki
   - jego pisma zapisane w formie dialogu
   - nie zgadzał się z Sokratesem, że podstawową wiedzą jest 
     wiedza moralna
   - był wykształcony wszechstronnie
   - sądził, że nie da się zdefiniować piękna i równości
   - był twórcą idealizmu
   - stworzył teorię państwa: - podział hierarchiczny
   - jednostka podporządkowana grupie
   -  założył Akademię Ateńską (kierował nią 42 lata)


Tales z Miletu
                              TALES


   - ojciec nauki greckiej
   - założył Jońską Szkołę Filozofów
   - przewidział zaćmienie słońca w 585r.p.n.e.
   - zmierzył za pomocą twierdzenia wysokość piramidy z cienia

Sokrates (469- 300r.p.n.e.)

                              SOKRATES

   - był synem rzeźbiarza
   - mieszkał w Atenach
   - w wieku 70 lat został oskarżony o psucie młodzieży
   - był wrogiem demokracji
   - wierzył w znaczenie dobra i cnoty
   - został skazany na karę śmeirci przez wypicie trucizny

Arystoteles (384- 322r.p.n.e.)

                       ARYSTOTELES


   - studiował 20 lat w Akademi Platońskiej
   - w Atenach założył szkołę filozoficzną- liceum
   - uważał, że wiedza pochodzi z doświadczenia
   - uznawał duszę i ciało za jedną całość
   - postrzegał dobro jako pojęcie subiektywne
   - twierdził, że cnoty nie są wrodzoną częścią człowieka
   - stworzył metodę klasyfikacji zwieząt i podstawy socjologii


2. Bogowie greccy:


BÓG

CZEGO?

ATRYBUTY

Afrodyta

bogini piękna, miłości

gołębie, róże, mirt

Apollo

bóg sztuki, nagłej śmierci

łuk, lira, wieniec laurowy

Ares

bóg wojny, armii

pies, wilk sęp

Artemida

bogini księżyca, myśliwych, lasu

łuk, strzały

Asklepios

bóg sztuki lekarskiej

wąż, czara z lekarstwem

Atena

bogini mądrości

sowa

Demeter

bogini roli, urodzaju, pór roku

bukiet kłosów zbóż

Dionizos

bóg wina

winna latorośl

Eros

bóg miłości

łuk, strzała

Hades

bóg podziemia, zmarłych

 

Hefajstos

bóg ognia, kowali, złotników

młot, obcęgi

Hera

bogini nieba, małżeństw

paw, kukułka

Helios

bóg słońca, życia

rydwan z czterema białymi końmi

Hermes

bóg pasterzy, podróżnych

kapelusz

Hestia

bogini ogniska domowego

 

Nike

bogini zwycięstwa

 

Pan

bóg pasterzy

 

Posejdon

bóg mórz, oceanów

trójząb

Selene

bogini księżyca

rydwan z końmi lub wołami

Temida

bogini prawa, samorządności

przepaska na oczach, waga

Tyche

bogini ślepego losu

róg obfitości, ster w dłoni

Zeus

bóg Olimpu

piorun


                    
  AFRODYTA            
                       
                    
EROS I PSYCHE

3. Muzy:

MUZA

ATRYBUT

DZIEDZINA SZTUKI

Kaliope

tabliczka, rylec

poezja epicka, filozofia, retoryka

Erato

mała lira

poezja miłosna, muzyka

Klio

zwój papirusu

historia

Euterpe

aulos (instrument dęty)

pieśni chóralne

Taleja

maska komiczna

komedia

Urania

cyrkiel, kula

astronomia, geometria

Melpomena

maska tragiczna

śpiew, tragedia

Polihymnia

brak

pieśni liryczne

Terpsychora

lira, plaktron (piórko do gry na inst..)

taniec



4. Cechy religii greckiej:

- politeizm
- antropomorfizm- bogowie wiecznie młodzi

5. Frazeologizmy (przykłady):

nić Ariadny

MIT:
Ariadna dałą Tezeuszowi nić. Miał on zabić Minotaura przebywającego w labiryncie. Dzięki nici spokojnie wyszedł z labiryntu.

DZIŚ: nieoczekiwana, nagła pomoc

koń trojański

MIT:
Odyseusz wpadł na pomysł budowy konia trojańskiego, w którego środku znajdowali się Grecy. Pozostali wycofali się spod Troi. Trojanie wprowadzili konia do miasta. W nocy Grecy wydostali się z niego, po czym spalili Troję.

DZIŚ: podstęp, zasadzka

węzeł gordyjski

MIT: Węzłem gordyjskim było splątane jarzmo i dyszel wozu królewskeigo. Wg przepowiedni wyroczni, kto go rozplącze, miał zostać władcą Azji. Aleksander Macedoński po przybyciu do Gordion postanowił rozwiązać węzeł, gdyż prowadził właśnie podbój perskiego imperium. Gdy zorientował się, że nie podoła zadaniu, dobył miecza i przeciął węzeł.

DZIŚ: trudna, niemożliwa do rozwiązania sytuacja np. społeczna, polityczna

puszka Pandory

MIT: Bogowie zesłali Pandorę na ziemię, by ta została żoną Prometeusza. Ten jednak wyczaił podstęp. W kobiecie zakochał się jednak jego brat. Ożenił się z nią. Dostał od niej puszkę. Nie powiedziała mu, co w neij jest. Gdy ją otworzył, na świat dostały się wszystkie cierpienia i smutki.

DZIŚ: nieszczęście, coś złego


6. Pojęcia:

POJĘCIE

ZNACZENIE ANTYCZNE

ZNACZENIE WSPÓŁCZESNE

olimpiada

igrzyska sportowe na cześć Zeusa, organizowane w Grecji co 4 lata od 776r.p.n.e.

- międzynarodowe zawody sportowe (co 4 lata) w różnych krajach

- konkurs wiedzy z danej dyscypliny

muzeum

-miejsce, świątynia dla muz

- starożytny ośrodek naukowy

instytucja gromadząca zbiory zabytków, sztuki

akademia

szkoła filozoficzna założona przez Platona w gaju poświęconym greckiemu herosowi Akademosowi (stąd nazwa)

- instytucja kierująca rozwojem nauk i sztuk

- wyższa uczelnia

- uroczystość publiczna

liceum

szkoła filozoficzna założona przez Arystotelesa w ogrodach Likejonu (stąd nazwa)

średnia szkołą ogólnokształcąca do różnych zawodów

gimnazjum

gimnazjum- szkoła wychowania fizycznego

rodzaj szkoły średniej przygotowującej do nauki w liceum




7. Cytaty:

Heraklit z Efezu
                             
  - "Wszystko płynie"
  - "Nie da się dwa razy wejść do tej samej rzeki"

Arystoteles
                     
  - " Platon jest mi drogi, lecz jeszcze droższa jest mi prawda"
  - " Eureka!"
  - " Człowiek to zwierzę polityczne"

Pitagoras

                             
  - " a2+b2=c2"

Sokrates

                
 - " Wiem, że nic nie wiem"
 - " Przede wszystkim nie szkodzić"
 - " Szukam człowieka"

Hezjod 
            
  " Co masz zrobić dziś, nie odkładaj na jutro"

8. Historiografia:

Logografowie np.:
- Kadmos z Miletu
- Hekajstos z Miletu
- Herodot- "Dzieje"
- Tukidydes- "Wojna peloponeska"

9. Pamiętnikarstwo:

Ksenofont- twórca tego gatunku literackiego; "Anabaza"

Ptolemeusz I- późniejszy król Egiptu; opisał wyprawę Aleksandra Wielkiego

Nearchos z Krety- admirał floty Aleksandra; spisał wspomnienia z podróży rzeką Indus do Zatoki Perskiej

Pyrrus- król Epiru

Polibiusz z Megalopolis

Dionizjusz z Halikarnasu




                                                                                                     ...

Wszelkie prawa zastrzeżone