Historia okiem ucznia
www.historiaokiemucznia.pl.tl

Słowniczek..

 


Słowniczek


Anarchia
- chaos, brak porządku, który panuje w danym państwie, spowodowany brakiem lub osłabieniem władzy zwierzchniej

Bazar- targ, wydzielone miejsce, w którym sprzedaje się towary

Biskupstwo- inaczej diecezja, to zajmująca określone terytorium jednostka kościelna, podlegająca arcybiskupstwu

Centralizacja- podporządkowanie władzy jednemu władcy, jednemu rządowi

Danina- świadczenie, które było obowiązkowe; składano je właścicielowi ziemskiemu

Detronizacja- pozbawienie władzy

Dialektyka- metoda, która polega na rozumowaniu i dyskutowaniu w celu dojścia do prawdy  

Domena królewska- terytorium wraz ze znajdującymi się na nim zabudowaniami przynależne do króla

Dwupolówka- sposób gospodarowania ziemią, który polegał na pozostawianiu odłogiem jednej części, a obsiewaniu drugiej

Dziesięcina- jest to rodzaj podatku na rzecz Kościoła płacony w plonach lub pieniądzu, wynosił 1/10 rocznych dochodów

Ekskomunika- kara nakładana na wiernego przez papieża mająca na celu wykluczenie go z życia Kościoła

Ekspansja- rozprzestrzenianie się np. jakiego ludu, zdobywanie przez niego nowych ziem

Feudalizm- system społeczno- gospodarczy, który panował w średniowieczu; chłopi podlegali swoim feudałom, a wasale seniorom

Fresk- ścienna technika malarska polegająca na kładzeniu farby na mokry tynk

Hagiografia- dział piśmiennictwa, który obejmuje żywoty świętych

Herb- rodowy znak przekazywany przez szlachtę z pokolenia na pokolenie

Heretyk- wyznawca herezji, poglądów nieakceptowanych przez ogół społeczeństwa

Hołd lenny- ceremonia, podczas której wasal składał przysięgę wierności swojemu seniorowi

Hymn- utwór o charakterze podniosłym mający na celu chwalenie Boga, wielkich bohaterów itp.

Immunitet- nadawany przez władcę rycerzowi w celu nadania mu dodatkowych praw, z których zrzekł się władca

Inkwizycja- kościelna instytucja, która służyła do wyszukiwania i osądzania osób działających niezgodnie z Kościołem

Inwestytura- formalne przekazanie lenna wasalowi

Inwestytura duchowna- to obsadzenie biskupstwa przez opata lub biskupa

Kanonizacja- to ogłoszenie pewnej osoby świętą

Kardynał- w hierarchii kościelnej stanowisko znajdujące się zaraz za papieżem; kardynałowie wybierają papieża

Koncyliaryzm- doktryna w Kościele, która głosi wyższość soboru na papiestwem

Konkordat- umowa zawierana pomiędzy danym państwem a Kościołem

Kronika- zapis chronologiczny wydarzeń, które związane są np. z państwem

Kurializm- teoria przeciwna do koncyliaryzmu, głosi wyższość papiestwa nad soborem

Lenno- ziemie, jakie wasal dostawał od swojego seniora; mógł je użytkować, w zamian miał się stawiać na wezwanie do służby wojskowej

Lokacja- to zakładania wsi i miast, związane z utworzeniem aktu lokacyjnego określającego prawa i obowiązki osadników

Łan- miara powierzchni ziemi; odmiany- duży (23-27ha), mały (16-18ha)

Mauzoleum- rdzaj ogromnego grobowca, często bogato zdobiony

Meczet- jest to rodzaj świątyni muzułmańskiej

Metropolia- inaczej arcybiskupstwo, to kościelna prowincja, obejmowała kilka diecezji

Misterium- jest to rodzaj średniowiecznego dramatu o charakterze religijnym związany z tematyką z Pisma Świętego

Moralitet- rodzaj przypowieści na temat praw uniwersalnych, które rządzą ludzkim życiem

Mozaika- jest to obraz, który składa się z wielu kolorowych kamyczków, szkiełek, płytek

Nepotyzm- obsadzanie urzędów przez krewnych

Parlament- to organ władzy, w którym zasiadali przedstawiciele danych stanów podejmujący decyzje polityczne

Patriarcha-to termin określający we wczesnym średniowieczu biskupa jednego z najważniejszych ośrodków chrześcijaństwa

Patrycjat- najzamożniejsza grupa mieszczan w średniowieczu, posiadająca spory majątek

Plebs- stan w średniowieczu, najuboższy, pozbawiony praw

Plemię- to kilka powiązanych ze sobą lub spokrewnionych rodów, zamieszkujących dany obszar

Poradlne- podatek płacony na rzecz właściciela ziemskiego, jego wielkość zależała od powierzchni gruntów ornych

Portal- drzwi, które cechują się bogatym zdobieniem ich obramowania

Pospolite ruszenie- wojsko zorganizowane z rycerstwa, które miało obowiązek służby wojskowej

Princeps- tytuł noszony przez księcia, który zarządzał dzielnicami

Progenitura- dzieci lub potomstwo

Przywilej- akt nadawany przez monarchę, który przekazywał część praw z króla na osobę obdarowywaną 

Reforma- zmiana w jakiejś dziedzinie zgodna z prawem

Relikwie- wszystko, co należało do osoby świętej

Retoryka- sztuka wygłaszania mów

Rocznik- zapiski dla danego kraju itp. w formie chronologicznej

Senior- władca, który sprawuje władzę nad podległymi sobie wasalami

Stan- grupa w społeczeństwie o określonym statusie, pozycji, prawach, obowiązkach

Starosta- królewski namiestnik na określonym terenie, dzielnicy

Statut- spisany zbiór wszystkich praw

Suwerenność- niezależność od innych w sprawowaniu władzy, zwierzchnictwo

Suzeren- monarcha lub zwierzchnik, osoba, która nie jest niczyim wasalem

Symonia- sprzedawanie, kupowanie stanowisk w Kościele

Teologia- wiedza obejmująca chrześcijańskie podejście do spraw Bożych, wiary oraz moralności

Trójpolówka- system uprawy ziemi, którą dzielono na trzy części; jedną część pozostawiano w ugorze, drugą obsiewano oziminą, trzecią zbożem jarym

Trybut- świadczenie na rzecz władcy będące uznaniem jego zwierzchności na określonym terenie

Unia personalna- związek dwóch państw polegający jedynie na tym, iż mają wspólnego władcę

Unia- to związek dwóch lub więcej państw

Wasal- osoba znajdująca się pod władzą danego seniora

Wszelkie prawa zastrzeżone